Կատակ հարցեր

1․ Աշոտի մայրն ունի երեք որդի։ Մեծ որդու անունն Արմեն է, իսկ փոքրինը՝ Արայիկ։ Ինչպե՞ս են անվանում նրա մյուս՝ երրոդ որդուն։
Պատ Աշոտ

2․ Խանութ բերեցին 5 տակառ կաթ և վաճառեցին երեք տակառի կաթը։ Քանի՞ տակառ մնաց խանութում։
2 տակառ

3․ Վանդակում կա 3 ճագար։ Երեք քույրերից յուրաքանչյուրին տվեցին մեկական ճագար, սակայն վանդակում մեկ ճագար էլ մնաց։ Ինչպե՞ս կարող է դա պատահել։
1 ճագար վանդակ

4․ Մայրն իր տղայի և աղջկա հետ, իսկ աղջիկն իր մոր և եղբոր հետ գնացին սունկ հավաքելու։ Ընդամենը քանի՞ հոգի գնաց սունկ հավաքելու։
3 մարդ

5․ Հայր ու որդի երկու ժամ թենիս խաղացին։ Քանի՞ ժամ խաղաց նրանցից յուրաքանչյուրը։
2 ժամ

6․ Երկու ձուն եփվում է 10 րոպեում։ Քանի՞ րոպեում կեփվի չորս ձուն։
10 րոպեում

7․ Սագը երկու ոտքի վրա կանգնած 2կգ է։ Քանի՞ կիլոգրամ կլինի այդ սագը, եթե կանգնի մեկ ոտքի վրա։
2 կգ

8․ Սեղանին կար 10 խնձոր։ Բացի 7-ից բոլորը կերան։ Քանի՞ խնձոր մնաց սեղանին։
1 խնձոր

Դասարանական առաջադրանքներ

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 101, 204, 340, 535, 821 թվերը 10-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդները։

1, 4, 5, 1

2 Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 73, 241, 189, 700, 384, 445 թվերը 5-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդները։

3, 1, 9, 4,

3 3, 87, 26, 839, 1000, 562, 98443, 380064, 235, 566678 թվերը բաժանե՛ք երկու խմբի՝ զույգ թվերի և կենտ թվերի։

26, 1000, 562,
3, 87, 839, 98443, 380064, 235, 566678

4 Երկու հնգանիշ թվերից մեկի գրառման մեջ նվազման կարգով մեկը մյուսին են հաջորդում բոլոր զույգ թվեր նշանակող թվանշանները, մյուսի գրառման մեջ՝ կենտ թվեր նշանակողները։ Այդ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ։
86420

97531

5 Ուղղանկյունն ունի քառակուսու կողմին հավասար լայնություն։ Ուղղանկյան լայնությունից քանի՞ անգամ մեծ պիտի լինի նրա երկարությունը, որպեսզի նրա պարագիծը քառակուսու պարագծից մեծ լինի 2 անգամ։

3 անգամ

6 Առաջին 50 զույգ թվերի գումարը որքանո՞վ է մեծ առաջին 50 կենտ թվերի գումարից։

25-ով ավել

7 30, 634, 200, 555, 625, 730, 1020, 85 թվերից առանձնացրե՛ք այն թվերը, որոնց բաժանարարներն են միաժամանակ 2-ը, 5-ը, 10-ը։

30, 200, 730, 1020,

8․Գրե՛ք այն թվերը, որոնք միաժամանակ և՛ 18-ի, և՛ 96-ի բաժանարար են

 1, 2, 3, 6

9 Թիվը 34-ի բաժանելիս ստացված թերի քանորդը 17 է, իսկ մնացորդը՝ 3։ Գտե՛ք այդ թիվը։

581

10 Էյֆելյան աշտարակն ունի երեք դիտահարթակ, որոնցից առաջինը գետնից 57մ բարձրություն ունի, երկրորդը նրանից 58մ-ով բարձր է, իսկ երրորդը գետնից բարձր է 276մ։ Ինչքա՞ն ժամանակում վերելակը երկրորդ դիտահարթակից կհասնի մինչև երրորդը, եթե 1 վայրկյանում բարձրանա 3մ 22սմ։

16100: 322= 50(վ)

Տնային առաջադրանքներ

1 Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 601, 508, 260, 325, 913 թվերը 10-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդները։

1, 8, 5, 3

2 Առանց բաժանում կատարելու՝ գտե՛ք 67, 351, 289, 600, 748, 935 թվերը 5-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդները։

600 935

3 2, 9, 124, 1680, 3333, 7, 249640, 249650, 65, 647113 թվերը բաժանե՛ք երկու խմբի՝ զույգ թվերի և կենտ թվերի։

2, 124, 1680, 249640, 249650,   2 12

9, 3333, 7, 65, 647113

4 Գրե՛ք 3-ից մեծ որևէ հինգ զույգ թվեր և դրանք ներկայացրե՛ք՝

ա․երկու հավասար գումարելիների գումարի տեսքով,

բ․երկու անհավասար գումարելիների գումարի տեսքով

5 Զբոսաշրջիկները շրջագայության են դուրս եկել երեք միատեսակ ավտոբուսներով։ Առաջինում կա 48 զբոսաշրջիկ, երկրորդում՝ 39, իսկ երրորդում՝ 33։ Կարելի՞ է արդյոք բոլոր զբոսաշրջիկներին հավասար քանակներով տեղավորել այդ ավտոբուսներում։

Հնարավոր չէ  

6 Գտնել օրինաչափությունը և լրացնել բաց թողնված թիվը. 45,30,18,9,3,0

7Գրե՛ք այն թվերը, որոնք միաժամանակ և՛ 125-ի, և՛ 35-ի բաժանարար են։

1, 5,

8 Թիվը 48-ի բաժանելիս ստացված թերի քանորդը 11 է, իսկ մնացորդը՝ 5։ Գտե՛ք այդ թիվը։

533

9 Ճամփորդը հեծանիվով 12 ժամում անցավ որոշ ճանապարհ։ Որքա՞ն ժամանակում նա կանցնի այդ նույն ճանապարհը մեքենայով, եթե մեքենայի արագությունը հեծանիվի արագությունից երկու անգամ մեծ է։

6 ժ

10․ Նարեկը պահարանում ունի 3 զույգ կոշիկ։ Առանց նայելու առնվազն քանի՞ հատ կոշիկ պետք է հանի նա, որպեսզի վստահ լինի, որ գոնե մեկ զույգ կոշիկ հանել է։

4 հատ

Խորանարդի մակերևույթի մակերես

Խորանարդի մակերևույթի մակերեսը նրա 6 նիստերի մակերեսների գումարն է։ Քանի որ խորանարդի 6 նիստերը իրար հավասար քառակուսիներ են, ուրեմն, խորանարդի մակերևույթի մակերեսը հաշվելու համար պետք է գտնել 1 քառակուսու մակերեսը և արդյունքը բազմապատկել 6-ով։

Օրինակ՝ Հաշվեք  8 սմ կող ունեցող  խորանադի մակերևույթի մակերեսը։

Խնդիրը լուծելու համար նախ վերհիշենք, որ խորանարդի մակերևությի մակերեսը նրա 6 իրար հավասար նիստերի(քառակուսիների) գումարն է։ Հաշվենք 8 սմ կողմով 1 քառակուսու մակերսը և արդյունքը բազմապատկեն 6-ով(քանի որ 6 նիստերը իրար հավասար են)։

8*8=64 (սմ քառ․)

64*6=384(սմ քառ․)

Paint-ով գծեք խորանարդ․

Առաջադրանքներ

  1. Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Լուծում
    S =a x a
    Sքառ․ = 12×12=144սմ2
    Sխոր․=6×144=864սմ2
    V=a*b*c
    V=12x12x12=1728սմ3
  2. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=14*14=196դմ2
    Sխոր․=6*196=1176դմ2
    V=a*b*c
    V=14x14x14=2744դմ3
  3. Հաշվեք  19 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=19×19=361սմ2
    Sխոր․6×361=2166սմ2
    V=a*b*c
    V=19x19x19=6859սմ3
  4. Հաշվեք  15 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=15×15=225մմ2
    Sխոր․=6×60=1350մմ2
    V=a*b*c
    V=15x15x15=3375մմ3
  5. Հաշվեք  4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=4×4=16դմ2
    Sխոր․=6×16=96դմ2
    V=a*b*c
    V=16*16*16=4096դմ3
  6. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=21×21=441սմ2
    Sխոր․=6×441=2646սմ2
    V=a*b*c
    V=21x21x21=9261սմ3
  7. Հաշվեք  11 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=11×11=121դմ2
    Sխոր․=6×121=726դմ2
    V=a*b*c
    V= 11x11x11=1331դմ3
  8. Հաշվեք  14 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=14×14=196մմ2
    Sխոր․=6×196=1176մմ2
    V=14x14x14=2744մմ3
    Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    S =a x a
    Sքառ․ = 12×12=144սմ2
    Sխոր․=6×144=864սմ2
    V=a*b*c
    V=12x12x12=1728սմ3
  9. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=14*14=196դմ2
    Sխոր․=6*196=1176դմ2
    V=a*b*c
    V=14x14x14=2744դմ3
  10. Հաշվեք  19 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=19×19=361սմ2
    Sխոր․6×361=2166սմ2
    V=a*b*c
    V=19x19x19=6859սմ3
  11. Հաշվեք  15 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=15×15=225մմ2
    Sխոր․=6×60=1350մմ2
    V=a*b*c
    V=15x15x15=3375մմ3
  12. Հաշվեք  4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=4×4=16դմ2
    Sխոր․=6×16=96դմ2
    V=a*b*c
    V=16*16*16=4096դմ3
  13. Հաշվեք  21 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=21×21=441սմ2
    Sխոր․=6×441=2646սմ2
    V=a*b*c
    V=21x21x21=9261սմ3
  14. Հաշվեք  11 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=11×11=121դմ2
    Sխոր․=6×121=726դմ2
    V=a*b*c
    V= 11x11x11=1331դմ3
  15. Հաշվեք  14 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=14×14=196մմ2
    Sխոր․=6×196=1176մմ2
    V=14x14x14=2744մմ3
  16. Հաշվեք  12 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Լուծում
    S =a x a
    Sքառ․ = 12×12=144սմ2
    Sխոր․=6×144=864սմ2
    V=a*b*c
    V=12x12x12=1728սմ3
  17. Հաշվեք  14 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=14*14=196դմ2
    Sխոր․=6*196=1176դմ2
    V=a*b*c
    V=14x14x14=2744դմ3
  18. Հաշվեք  19 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=19×19=361սմ2
    Sխոր․6×361=2166սմ2
    V=a*b*c
    V=19x19x19=6859սմ3
  19. Հաշվեք  15 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=15×15=225մմ2
    Sխոր․=6×60=1350մմ2
    V=a*b*c
    V=15x15x15=3375մմ3
  20. Հաշվեք  4 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    Sքառ․=4×4=16դմ2
    Sխոր․=6×16=96դմ2
    V=a*b*c
    V=16*16*16=4096դմ3

Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերես 

Առաջադրանքներ

1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ,  8 դմ։
a=5 դմ
b=7 դմ
c=8 դմ
Sուղղ-?
Sուղղ.=S=2ab+2bc+2ac
Sուղղ.=2x5x7+2x7x8+2×8+2x8x5=70+112+80=262դմ
Պատ ՝․ 262դմ2

2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ,  12 սմ, 10 սմ։
a=6 սմ
b=12 սմ
c=10 սմ
Sուղղ-?
Sուղղ=2ab+2bc+2ac
Sուղղ=2*6*12+2*12*10+2*6*10=144+240+120=504սմ2
Պատ․՝ 504սմ2

3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ,  10 սմ
a=3 սմ
b=5 սմ
c=10 սմ
Sուղղ-?
Sուղղ=2ab+2bc+2ac
Sուղղ=2*3*5+2*5*10+2*10*3=30+100+60=190սմ2
Պատ․՝ 190սմ2
4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
a=11 սմ
b=12 սմ
c=10 սմ
Sուղղ-?
Sուղղ=2ab+2bc+2ac
Sուղղ․=2*11*12+2*12*10+2*10*11=264+240+220=724սմ2

5․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝         
a=3դմ
b=20սմ
c=10 սմ
S-?
Sուղղ=2ab+2bc+2ac
Sողղ=2*3*20+2*20*10+2*10*3=120+400+60=580սմ2
Պատ․՝ 580սմ2
6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
a=11 սմ
b=12 սմ
c=14 սմ
S-?
Sուղղ=2ab+2bc+2ac
Sուղղ=2*11*12+2*12+14+2*14*11=264+336+308=908սմ2
Պատ․՝908սմ2

Տեքստային խնդիրներ

1 Գնացքը կայարանից դուրս եկավ ժամը 640-ին և տեղ հասավ նույն օրը՝ ժամը 2015-ին։ Ինչքա՞ն ժամանակ էր գնացքը գտնվում ճանապարհին։

Լուծում
20․15-6․40=19.75-6.40=13ժ 35ր

                                        Պատ՝․ գնացքը գտնվում է ճապարհին   13ժ  35ր

2 Զբոսաշրջիկներն արշավը սկսել են հունիսի 13-ին՝ ժամը 12-ին, և ճանապարհին են գտնվել 8օր 19ժ։ Ամսի քանիսի՞ն են նրանք հասել որոշված վայրը։

Լուծում
1)13օր 12 ժ + 8օր 19ժ=22-որդ օր, առավոտյան ժամը՝ 9։00
                                 Պատ՝․22-որդ օր, առավոտյան ժամը՝ 9։00

3․ Մի ձմերուկի զանգվածը 4կգ 700գ է, մյուսինը՝ երկու անգամ ավելի։ Որքա՞ն է երկու ձմերուկների զանգվածը։
Լուծում
1) 4 կգ   700×2=8կգ 1400գ=9կգ 400 գ
 1400գ  = 1կգ 400 գ
2)4կգ 700գ + 9կգ  400գ =13կգ 1100գ  = 14կգ 100գ
1100գ=1կգ 100գ
                                                     
Պատ՝․ 14կգ 100գ
 

4․ Ինքնաթիռը թռչում է 720կմ/ժ արագությամբ։ Քանի՞ կիլոմետր կանցնի ինքնաթիռը 1 րոպեում և քանի՞ մետր՝ 1 վայրկյանում։
Լուծում
1ր=60վ
1ժ=3600վ  

720կմ=720000մ
1)720:60=12կմ(1ր)
2)720000:3600=200մ(1վ)

                                               Պատ՝․՝  12կմ, 1վ՝   200մ  

5 Քամու արագությունը 5մ/վ է։ Ինչքա՞ն կլինի նրա արագությունը՝ արտահայտված կիլոմետր-ժամերով։ 

Լուծում
1ր=60վ
1ժ=60ր
1)60×5=300մ (1րոպե)

2) 60×300=1800մ(1ժ)
                              Պատ՝․ արագությունը՝ արտահայտված կիլոմետր-ժամերով կլինի  1800մ/ժ=1կմ 800մ 

Տեքստային խնդիրներ

Դասարանական առաջադրանքներ․

1․ Աստղանիշի փոխարեն տեղադրի՛ր համեմատման ճիշտ նշանը.

ա) (51 – 31) ·2 – 30 = 105 : 3 – 2 · (17 – 3 ) + 5

բ) 68 : 2 + (13 – 3) · 2  = (25 + 3) : 4 + 7 · 7 – 2

գ) 3 · (18 – 9 ) + 6 · 7  < 24 : 3 : 2 + 91

2.  4 հատ 9-ով ստանալ 10
(99-9):9=10

3․ Հինգ արկղերում միասին կա 77կգ մանդարին։ Առաջինում և երկրորդում միասին կա 15կգ, երկրորդ և երրորդում միասին կա 35կգ, երրորդ և չորրորդում միասին՝ 40կգ,չորրորդ և հինգերորդում միասին՝ 32կգ։ Յուրաքանչյուր արկղում քանի՞ կգ մանդարին կա:
???????????

4. Քանի՞ կաղին է կշռում սկյուռիկը։

Սկյուռը կշռում է 8 կաղին։

Տնային առաջադրանքներ

1 Գրքում կա 532 էջ։ Տղան ամեն օր կարդում է 37 էջ։ Կկարողանա՞  նա կարդալ ամբողջ գիրքը 2 շաբաթում։
 Լուծում
14*37=518էջ         
            Պատ․ոչ,չիկարողանա կարդալ

                                      

2․ Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը՝

2608·130=339040

                  
      x2608       
        130      
       7824       
      2608        
                  
      339040      
                  
                  
                  
                  
                  

2516·1234=3104744

                   
      x2516        
       1234        
      10064        
      7548         
     5032          
    2516           
    3104744        
                   
                   
                   
                   

3․  Գտիր  անհայտ   գումարելին

Օրինակ՝

4286+2409 = 6695
669’5    
 2409    
 4286    
         
         
2068+618=2686
                        
    268’6            
     618            
     2068            
                     
                     
3478+1095 = 4573
                        
    45’7’3            
    1095            
     3478           
                     
                     
3548+1341 = 4889
                        
    4889            
    1341            
     354 8            
                     
                     

Բազմապատկման հաշվեկանոնը

Նախ  վերհիշենք, թե ինչպես ենք բազմանիշ թիվը բազմապատկում միանիշ թվով։

     
x643 
   3 
1929 
     

Այժմ բազմանիշ  թիվը  բազմապատկենք երկնիշ   թվով:

 x456 
   65 
+2280 
2736  
29640 
      

Այժմ    բազմանիշ   թիվը   բազմապատկենք  եռանիշ  թվով:

 x5462  
   123  
+16386  
10924   
5462    
671826  
        

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտեք արտադրյալը

208 911=189488

             
   x208      
    911      
    208      
 + 208       
 1872       
 189488      
             

735 624

             
   x735      
    624      
   2940      
 +1470       
 4410       
 458640      
             

6374 285=1816590

             
   x6374     
     285     
   31870     
 +50992      
 12748       
 1816590     
             

5678 1234=7 006 652

              
    x5678     
     1234     
    22712     
 + 17034      
  11356       
  5678        
   7 006652   
              

2․ Աստղանիշների փոխարեն գրե՛ք բաց թողնված թվանշանները:

      
x 532 
    7 
 3724 
      

3. Փակագծերը տեղադրե՛ք այնպես, որ ստացվի հավասարություն․

(5×4+6)x10 =260

(52+8) (3+7)=600

4. Առաջին հացթուխը, 4 ժամ աշխատելով, երկրորդից 20 հացով ավելի թխեց։ 1 ժամում քանի՞ հաց է թխում առաջին հացթուխը, եթե երկրորդը 1 ժամում թխում է 10հաց։
Լուծում
1)20:4=5 հացով ավել
2)10+5=15 հաց  առաջին հացթուխը
                                           Պատ․՝ առաջին հացթուխը՝  15 հաց 

Տնային առաջադրանքներ

1Գտեք արտադրյալը

314 25=7850

             
   x314      
     25      
 + 1570      
   628       
   7850      
             
             

189 563= 106407

             
   x189      
    563      
    567      
 +1134       
  945       
 106407      
             

1239 571=707469

             
   x1239     
     571     
    1239     
 + 8673      
  6195       
  707469     
             

9584 657=6296688

             
   x9584     
     657     
   67088     
 +47920      
 57504       
 6296688     
             

2․ Աստղանիշների փոխարեն գրե՛ք բաց թողնված թվանշանները:

    
x28 
  3 
 84 
    
     
 x67 
   8 
 536 
     

3. Փակագծերը տեղադրե՛ք այնպես, որ ստացվի հավասարություն:

8x(6+2×7)=160

3x(4+6)x5=150

Չափման միավորներ

Քննարկվող հարցեր․

1․ Որո՞նք են երկարության չափման միավորները։
Երկարության չափման միավորներն են՝միլիմետրը (1մմ), սանտիմետրը (1սմ), դեցիմետրը (1դմ), մետրը (1մ), կիլոմետրը (1կմ)։

2․ Որո՞նք են զանգվածի չափման միավորները։
Զանգվածի չափման միավորներն են՝
 գրամը (1գ),

կիլոգրամը (1կգ), ցենտները (1ց), տոննան (1տ)։

3․ Որո՞նք են ժամանակի չափման միավորները։
Ժամանակի չափման միավորներն են՝
վայրկյան (1վ), րոպե (1ր), ժամ (1ժ), օր, տարի, դար։

4․ Որո՞նք են արագության չափման միավորները։
Արագության չափման միավորներն են՝
կիլոմետր-ժամ (1կմ/ժ), մետր-ժամ (1մ/ժ) եւ մետր- վայրկյան (1մ/վ)։

Առաջադրանքներ․

1)

5 դեցիմետր 30 սանտիմետրը արտահայտիր սանտիմետրերով:
5 դմ 30 սմ=35 սմ

3 կմ4 մ2դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով:
3 կմ 4մ 2դմ=30.042 դմ

4 տ 3ց 5 կգ –ը արտահայտիր կլիլոգրամներով:
4 տ 3ց 5 կգ=4305 կգ

6 ժ 36 րոպեն արտահայտիր րոպեներով:
6 ժ 36 ր=396ր

9 ր 20 վ արտահայտիր վայկյաններով:
9 ր 20 վ=560վ

Քանի՞ ժամ է 5օր 6 ժամը։
5օր 6ժամը=126ժ

2) Քանի՞ անգամ է 50 գրամը փոքր 1 տոննայից։
1տ=1000 կգ
1 կգ=1000գ
1տ=1000×1000=1000000
1000000:50=20.000 անգամ փոքր 1 տոննայից:

3) Հաշվե՛ք

8 մ 3 սմ 1 մմ + 20 սմ 9 մմ=8 մ 23 սմ 10 մմ =8 մ 24 սմ
10 մմ=1 սմ

1 կմ 300 մ + 8 կմ 4 մ 30 սմ=9 կմ 304 մ 30սմ

1 տ 3 ց 4 կգ + 10 տ 30 կգ=11 տ 3 ց 34 կգ
8 ց 39 կգ + 1 տ 9 ց 70 կգ=1 տ 17 ց 109 կգ=1 տ 18 ց  9 կգ
1 ց=100 կգ
3 ժ 20 ր 30 վ + 50 ր 30 վ=3 ժ 70 ր 60 վ=4 ժ  11 ր
 1 ժ= 60 ր
1 ր=60 վ

4) Ընտրիր այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշի փոխարեն՝ կստացվի ճիշտ անհավասարություն (տարբերակները շատ են, գրի՛ր մեկը)։

10ց 640կգ < 10ց 540կգ

3տ 400 կգ < 3տ500 կգ

8 տ 650 կգ > 8 տ 7 ց

20 դմ 2 սմ > 20 դմ  1մմ

Մնացորդով բաժանում

1 Կատարի՛ր բաժանում, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

Օրինակ՝

835:4=208(3 մն.)

              
 8354     Ստուգում՝  
  8  208    208×4+3=832+3=835 
 35         
   32         
    3         
              
              

974:9=108(2 մն.)

              
 9749     Ստուգում՝108×9+2=974 
    108      
 074         
   72         
    2         
              
              

740:13=56(12 մն.)

              
 74013    Ստուգում՝56×13+12=740 
  65 56       
 90         
   78         
   12         
              

5437:66= 82 (25 մն.)

              
543766    Ստուգում՝82×66+25=5437 
 528 82       
 157         
  132         
   25         
              

2․Լրացրե՛ք աղյուսակը

Բաժանելի593845716013722856
Բաժանարար3564499357
Թերի քանորդ16131461450
Մնացորդ33136706

3․ Գտի՛ր

  • Գտիր 6257 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացվո        ղ մնացորդը
    6257։10=625(մն․ 7)
  • Գտիր 537 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդը։
    537:100=5(մն. 37)
  • Գտի՛ր 4639 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    4639:10=463(մն.9)
  • Գտի՛ր 3189 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    3189:100=31(մն. 89)
  • Գտի՛ր 2639 թիվը 1000-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    2639:1000=2(մն 639)
  • Գտիր 8529 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    8529:10=852(մն. 9)
  • Գտիր 85449 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    85449:100=854(մն. 49)
  • Գտիր 8369 թիվը 1000-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    8369:1000=8(մն. 369)

4. Լարի առաջին կտորը երկրորդից երկար է 6 անգամ, իսկ երկրորդ կտորը երրորդից կարճ է 4 անգամ։ Որքա՞ն է այդ լարերի երկարությունների գումարը, եթե երրորդ լարի երկարությունը 96մ է։
Լուծում
1․ 96։4=24մ (II լար)
2.6×24=144 մ (I լար)
3.144+24+96=264 մ (միասին)
                                                Պատ․՝ 264 մ

5. Ձեթը պահվում էր 2լ, 3լ և 6լ տարողությամբ անոթներում, ընդ որում վեցլիտրանոց անոթների քանակը 4 անգամ ավելի էր, քան երկուլիտրանոցներինը, և 2 անգամ ավելի, քան երեքլիտրանոցներինը։ Ընդամենը որքա՞ն ձեթ կար, եթե վեցլիտրանոց անոթներում եղած ձեթը 48լ էր։
Լուծում
1.48:4=12 լ երկուլիտրանոց
2․48։3=16 լ երեքլիտրանոց
3.12+16+48=76 լ
                                  Պատ․՝ 76 լ
                                      

6․ Առաջին տուփում կար 103 կոճակ, երկրորդում՝ 97, երրորդում՝ 89։ Առաջին տուփից երկրորդի մեջ դրեցին 36 կոճակ, երկրորդից երրորդի մեջ՝ 22, երրորդից առաջինի մեջ՝ 21։ Դրանից հետո ամենաշատ կոճակներ պարունակող տուփում քանի՞ կոճակով ավելի եղավ, քան ամենաքիչ կոճակներ պարունակողում։
Լուծում
1.103-36=67 առաջին տուփում
67+21=88 կոճակ
2.97+36=133 երկրորդ տուփում
133-22=111 կոճակ
3.89+22=111երրորդ տուփում
111-21=90 կոճակ
4.111-88=23-ով ավել
                                             Պատ․՝ 23-ով ավել


Մնացորդով բաժանում

1 Կատարի՛ր բաժանում, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

Օրինակ՝

835:4=208(3 մն.)

              
 8354     Ստուգում՝  
  8  208    208×4+3=832+3=835 
 35         
   32         
    3         
              
              

974:9=108(2 մն.)

              
 9749     Ստուգում՝108×9+2=974 
    108      
 074         
   72         
    2         
              
              

740:13=56(12 մն.)

              
 74013    Ստուգում՝56×13+12=740 
  65 56       
 90         
   78         
   12         
              

5437:66= 82 (25 մն.)

              
543766    Ստուգում՝82×66+25=5437 
 528 82       
 157         
  132         
   25         
              

2․Լրացրե՛ք աղյուսակը

Բաժանելի593845716013722856
Բաժանարար3564499357
Թերի քանորդ16131461450
Մնացորդ33136706

3․ Գտի՛ր

  • Գտիր 6257 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացվո        ղ մնացորդը
    6257։10=625(մն․ 7)
  • Գտիր 537 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացվող մնացորդը։
    537:100=5(մն. 37)
  • Գտի՛ր 4639 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    4639:10=463(մն.9)
  • Գտի՛ր 3189 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    3189:100=31(մն. 89)
  • Գտի՛ր 2639 թիվը 1000-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը:
    2639:1000=2(մն 639)
  • Գտիր 8529 թիվը 10-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    8529:10=852(մն. 9)
  • Գտիր 85449 թիվը 100-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    85449:100=854(մն. 49)
  • Գտիր 8369 թիվը 1000-ի բաժանելիս ստացված մնացորդը։
    8369:1000=8(մն. 369)

4. Լարի առաջին կտորը երկրորդից երկար է 6 անգամ, իսկ երկրորդ կտորը երրորդից կարճ է 4 անգամ։ Որքա՞ն է այդ լարերի երկարությունների գումարը, եթե երրորդ լարի երկարությունը 96մ է։
Լուծում
1․ 96։4=24մ (II լար)
2.6×24=144 մ (I լար)
3.144+24+96=264 մ (միասին)
                                                Պատ․՝ 264 մ

5. Ձեթը պահվում էր 2լ, 3լ և 6լ տարողությամբ անոթներում, ընդ որում վեցլիտրանոց անոթների քանակը 4 անգամ ավելի էր, քան երկուլիտրանոցներինը, և 2 անգամ ավելի, քան երեքլիտրանոցներինը։ Ընդամենը որքա՞ն ձեթ կար, եթե վեցլիտրանոց անոթներում եղած ձեթը 48լ էր։
Լուծում
1.48:4=12 լ երկուլիտրանոց
2․48։3=16 լ երեքլիտրանոց
3.12+16+48=76 լ
                                  Պատ․՝ 76 լ
                                      

6 Առաջին տուփում կար 103 կոճակ, երկրորդում՝ 97, երրորդում՝ 89։ Առաջին տուփից երկրորդի մեջ դրեցին 36 կոճակ, երկրորդից երրորդի մեջ՝ 22, երրորդից առաջինի մեջ՝ 21։ Դրանից հետո ամենաշատ կոճակներ պարունակող տուփում քանի՞ կոճակով ավելի եղավ, քան ամենաքիչ կոճակներ պարունակողում։
Լուծում
1.103-36=67 առաջին տուփում
67+21=88 կոճակ
2.97+36=133 երկրորդ տուփում
133-22=111 կոճակ
3.89+22=111երրորդ տուփում
111-21=90 կոճակ
4.111-88=23-ով ավել
                                             Պատ․՝ 23-ով ավել


Առաջադրանքներ

  • Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   7310։5=1462

                    
  Ստուգում՝ 1462×5=7310                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

2)   11550։55=210

                    
  Ստուգում՝ 210×55=11550                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

3)   5400։12=450

                    
  Ստուգում՝ 450×12=5400                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

4)  18360։18=1020

                    
 Ստուգում՝  1020×18=18360                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

5)   48240։24=2010

                    
  Ստուգում՝ 2010×24=48240                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

6)   10836։36=301

                    
  Ստուգում՝ 301×36=10836                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

7)   2163։21=103

                    
  Ստուգում՝ 103×21=2163                   
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

8)   25750։25=1030

                    
  Ստուգում՝ 1030×25=25750                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

9)  2170։35=62

                    
  Ստուգում՝ 62×35=2170                  
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    
                    

10)   58500։25=2340

                    
 Ստուգում՝  2340×25=58500